Ekim 10, 2025
Dünya Şehircilik Günü Kolokyumu her yıl 8 Kasım tarihinde, şehir planlama alanındaki güncel sorunları ve çözümleri tartışmak için düzenlenen önemli bir etkinliktir. Bu kolokyum, şehir plancıları, akademisyenler, kamu kurumları, belediyeler ve kentle ilgili tüm paydaşları bir araya getirerek şehircilik gündemindeki kritik konuları masaya yatırır. Her yıl farklı bir tema çerçevesinde düzenlenen Dünya Şehircilik Günü Kolokyumu, şehirlerin karşı karşıya kaldığı yenilikler ve zorluklar üzerine çözümler üretmeyi amaçlar.
Bu yazıda, Dünya Şehircilik Günü Kolokyumu kavramının ne olduğunu, tarihsel gelişimini, 2025 yılındaki 49. kolokyumun detaylarını ve önemini inceleyeceğiz. Ayrıca şehir plancıları açısından bu etkinliğin neden kritik olduğunu ve Yeni Nesil Şehircilik Derneği olarak kolokyuma nasıl katkı sunduğumuzu ele alacağız.
İçindekiler
- Dünya Şehircilik Günü ve Kolokyum Kavramı
- Dünya Şehircilik Günü Nedir?
- Dünya Şehircilik Günü Ne Zaman ve Nasıl Ortaya Çıktı?
- Dünya Şehircilik Günü Kolokyumlarının Tarihçesi
- 49. Dünya Şehircilik Günü Kolokyumu (2025) Detayları
- Kolokyumun Şehircilik İçin Önemi
- Sonuç
- Sıkça Sorulan Sorular
Dünya Şehircilik Günü ve Kolokyum Kavramı
Şehircilik kelimesi şehir planlama disiplinini, yani kentlerin nasıl gelişip dönüştüğünü inceleyen ve yönlendiren alanı ifade eder. Dünya Şehircilik Günü ise şehir planlamanın toplumlar ve şehirler için önemini vurgulamak amacıyla her yıl dünya çapında kutlanan bir farkındalık günüdür. 8 Kasım tarihinde kutlanan bu gün, şehir plancıları ve kent yöneticileri başta olmak üzere, şehirlerle ilgilenen herkese şehirleşmenin getirdiği fırsat ve sorunları düşünme olanağı sunar.
Kolokyum nedir? Kelime anlamı olarak kolokyum “karşılıklı görüş alışverişi yapmak üzere yapılan toplantı” demektir. Akademik dünyada kolokyum, belirli bir konuda uzmanların ve ilgililerin bilgi ve görüşlerini paylaştığı, soru-cevap ve tartışma bölümlerine de yer veren toplantılara verilen isimdir. Şehircilik kolokyumu ise şehir planlama konularında düzenlenen, genellikle konferans veya sempozyum boyutunda, birden fazla oturumlu bilimsel toplantı anlamına gelir. Dolayısıyla, Dünya Şehircilik Günü Kolokyumu, her yıl Dünya Şehircilik Günü kapsamında gerçekleşmektedir. Şehircilikle ilgili gündemdeki meselelerin tartışıldığı büyük çapta bir toplantıdır. Bu etkinlik sayesinde şehircilik alanındaki akademisyenler, uzmanlar, öğrenciler ve karar vericiler bir araya gelerek bilgi alışverişi yapar. Ayrıca yeni fikirler geliştirir ve iyi uygulama örneklerini paylaşır.
Dünya Şehircilik Günü Nedir?
Her yıl 8 Kasım günü dünya genelinde Dünya Şehircilik Günü olarak kutlanır. 8 Kasım’ın seçilmesinin tarihsel bir nedeni vardır. Çünkü 1949 yılında Buenos Aires Üniversitesi’nden Prof. Carlos Maria Della Paolera, şehir planlamanın önemine dikkat çekmek için bu tarihi Dünya Şehircilik Günü olarak ilan etmiştir. Amaç, şehir planlamanın hem kamuoyu hem de meslek profesyonelleri nezdindeki değerini vurgulamak. Ayrıca iyi planlamanın şehirlerin yaşam kalitesine etkisini göstermektir. O günden beri, her 8 Kasım’da birçok ülkede şehir plancıları etkinlikler düzenleyerek bu günü kutlamaktadır.
Günümüzde 30’u aşkın ülkede ve dört farklı kıtada 8 Kasım, şehircilik günü olarak benimsenmiştir. Bu sayede, planlama mesleğinin önemi ve şehirlerin karşılaştığı sorunlar hakkında kamuoyunda farkındalık oluşturulması hedeflenmektedir. Öte yandan, Ekim ayının ilk Pazartesi günü kutlanan Dünya Mimarlık Günü ile benzer bir mantıkladır. 8 Kasım da şehir plancılarının mesleki dayanışma günü olarak öne çıkmaktadır.
Türkiye’de de 8 Kasım, şehircilik günü olarak 1970’lerden bu yana kutlanmaktadır. Bu kapsamda özellikle TMMOB Şehir Plancıları Odası, her yıl Dünya Şehircilik Günü’nde kapsamlı bir şehircilik kolokyumu organize etmektedir. Öğrenci projelerinden akademik sunumlara kadar birçok faaliyeti içeren bu etkinlikler, ülkemizde şehir planlama alanındaki en önemli buluşmalardan biri haline gelmiştir.
Dünya Şehircilik Günü Ne Zaman ve Nasıl Ortaya Çıktı?
Dünya Şehircilik Günü, isminden de anlaşılacağı gibi her yıl 8 Kasım tarihinde kutlanır. Bu tarih, yukarıda belirtildiği üzere 1949 yılında başlatılmış olan uluslararası şehircilik günü etkinliğine dayanmaktadır. Paolera, şehir planlamanın toplum için kritik bir disiplin olduğunu dünyaya göstermek için ilan etmiştir. Ardından bu fikir uluslararası düzeyde kabul görmüştür. 8 Kasım dünyanın birçok yerinde resmen şehircilik günü olarak takvimlere girmiştir.
Türkiye’de Dünya Şehircilik Günü kapsamında etkinlikler düzenleme geleneği, 1970’lerden itibaren başlamış ve kurumsallaşmıştır. 8 Kasım, Türk şehir plancıları takviminde özel bir yere sahiptir. Üniversitelerde paneller, belediyelerde farkındalık toplantıları ve ŞPO şubelerinin etkinlikleri ile günün anlam ve önemi vurgular. Özellikle 8 Kasım haftası boyunca, şehircilik konusunda ulusal basında haberler çıkmaktadır.
Dünya Şehircilik Günü Kolokyumlarının Tarihçesi
Türkiye’de Dünya Şehircilik Günü Kolokyumu geleneği 1970’lerin sonunda başlamıştır. İlk Dünya Şehircilik Günü Kolokyumu’nun 1977 yılında düzenlendiği bilinmektedir. O tarihten bugüne her yıl aralıksız devam eden kolokyumlar, 2025 yılında 49. kez organize edilecektir. Bu da 1977’den bu yana her yıl aksatılmadan kolokyum yapıldığını göstermektedir.
Kolokyumların hazırlık süreci de belli bir takvim izler. İlgili yılın ortalarında Şehir Plancıları Odası tarafından bir düzenleme kurulu ve bilim kurulu oluşturulmaktadır. Kolokyumun teması ve alt başlıkları belirlenmektedir. Ardından akademisyenlere ve uzmanlara yönelik bir bildiri çağrısı yapılmaktadır. İsteyenler, araştırmalarına dair özetleri belirlenen süre içinde gönderir. Değerlendirme sonucunda kabul edilen bildiriler kolokyum programına alınır ve böylece kolokyum gününde sunulur. Bu süreç, etkinliğin güçlü içerik ve geniş katılım ile gerçekleşmesini sağlar.
Yıllar içinde Dünya Şehircilik Günü Kolokyumu’nun kapsamı ve etkisi de artmıştır. İlk dönemlerde görece az sayıda kişiyle gerçekleşen bu buluşma, günümüzde yüzlerce katılımcıyı bir araya getiren ulusal ve uluslararası boyutta bir konferans niteliği kazanmıştır.
49. Dünya Şehircilik Günü Kolokyumu (2025) Detayları
2025 yılında Dünya Şehircilik Günü Kolokyumu, TMMOB ŞPO Genel Merkezi koordinasyonunda 49. kez gerçekleşecek. Bu büyük etkinliğin ev sahibi kenti Bursa olarak belirlenmiştir. Bursa Büyükşehir Belediyesi de Şehir Plancıları Odası ile işbirliği içinde kolokyum hazırlıklarına destek vermektedir. Nitekim Bursa Büyükşehir Belediyesi yöneticileri, kolokyumun kentin planlama sürecine önemli katkılar sağlayacağını ifade etmektedir. 6-7-8 Kasım 2025 tarihlerinde Bursa’daki Atatürk Kongre ve Kültür Merkezi kompleksi, ülke çapından ve yurtdışından yüzlerce şehir plancısını, akademisyeni ve şehircilikle ilgili uzmanı ağırlayacak. Üç gün sürecek kolokyum boyunca paneller, akademik bildiri sunumları, öğrenci çalıştayları ve çeşitli sergiler düzenlenecek.
Tema: “Değişimin Eşiğinde”
- kolokyumun ana teması “Değişimin Eşiğinde” olarak açıklandı. Bu tema, küresel ve ulusal ölçekte şehirlerin büyük bir değişim sürecinin eşiğinde olduğunu ima etmektedir.
Hem iklim krizi ve kentsel yaşamı etkileyen çevresel değişimler, hem de teknolojik gelişmeler ve dijital dönüşümler şehircilik uygulamalarını kökten değiştiriyor. Sonuç olarak, planlama dünyası hem iklimsel hem de teknolojik dönüşümlere hızla adapte olmak zorunda. “Değişimin Eşiğinde” teması bu zorunlu adaptasyon sürecine dikkat çekiyor.
Bu tema altında kolokyumda birçok alt başlık tartışılacaktır. Beklenen konu başlıklarından bazıları:
- İklim Değişikliğine Uyumlu Şehirler
- Dijital Dönüşüm ve Akıllı Şehirler
- Yeni Nesil Aktörler ve Katılımcılık
- Kentsel Kırılganlıklar ve Dayanıklılık
- Sürdürülebilir Ulaşım ve Altyapı
- Planlama Eğitiminde Yenilikler
Yukarıdaki başlıklar, kolokyumun ne kadar kapsamlı ve çok boyutlu bir tartışma zemini sunduğunu göstermektedir. “Değişimin Eşiğinde” temalı 49. Dünya Şehircilik Günü Kolokyumu’ndan, şehirlerimizin geleceğine yönelik vizyoner öneriler ve somut çözümler çıkması beklenmektedir.
Etkinlik Programı ve Takvimi
2025 kolokyumunun programı üç günlük bir takvimde yoğun içerik sunmaktadır. İlk gün genellikle açılış konuşmaları ve plener oturumlarla başlayacak. Bu açılışta Şehir Plancıları Odası yöneticileri ve alanın önde gelen uzmanları konuklara hitap edecek. Ardından farklı salonlarda paralel oturumlar başlayacak.
Programda, her gün belirli alt temalara ayrılan paneller ve bildiri sunum oturumları yer alacaktır. Şehir plancıları, akademisyenler ve uzmanlar kendi araştırmalarını ve projelerini sunacaklar. Bu sunumlar sonrasında soru-cevap kısımları ile katılımcılar arasında interaktif tartışma ortamları oluşturulacaktır. Ayrıca kimi oturumlara yurt dışından davet edilen akademisyenler de konuk edilerek uluslararası deneyimlerin paylaşılması sağlanacaktır.
Kolokyum kapsamında genç şehir plancı adayları için öğrenci çalıştayları önemli bir yer tutuyor. Üniversitelerin şehir ve bölge planlama bölümlerinden öğrenciler, belirlenen temalar çerçevesinde çalıştaylara katılarak yaratıcı çözümler geliştiriyorlar. Bu çalıştay çıktıları kolokyum sonunda sunularak, genç neslin bakış açısı planlama camiasıyla paylaşılacaktır.
Ayrıca kolokyum sürecince fuaye alanlarında çeşitli sergiler ve stantlar kurulacaktır. Şehir planlama ile ilgili kamu kurumları, belediyeler, üniversiteler ve sivil toplum kuruluşları projelerini sergileyebilecek, yayınlarını tanıtabilecekler. Bu sayede katılımcılar, oturumlar arasında yeni projeler ve yaklaşımlar konusunda bilgi edinme fırsatı bulacaktır.
Kolokyum atmosferi yalnızca resmi sunum ve oturumlardan ibaret değildir. Fuaye alanlarındaki kahve molaları sırasında farklı şehirlerden meslektaşlar sohbet etme ve deneyim paylaşma şansı yakalar. Bu etkileşimli ortam, etkinliğin en az resmî oturumlar kadar değerli bir parçasıdır. Kolokyum sonunda ise bir değerlendirme oturumu gerçekleştirilerektir. Tartışmaların öne çıkan noktaları özetlenerek ve muhtemelen bir sonuç bildirgesi yayımlanacaktır.
Yeni Nesil Şehircilik Derneği’nin Katkısı
Kolokyum programına bir katkı da Yeni Nesil Şehircilik Derneği tarafından geliyor. Derneğimiz, 49. kolokyumda kendi çalışma alanına ilişkin önemli bir sunum gerçekleştiriyor. Kurucu Üyemiz Kadriye Caner, derneğimiz tarafından hazırlanan “Yeni Nesil Aktörler, Paydaşlar ve Ağ Yapıları: Kavramsal Bir Çözümleme” başlıklı sunumu kolokyumda takdim edecek. Bu sunum, günümüz şehircilik dünyasında ortaya çıkan yeni aktörleri (mahalle inisiyatifleri, teknoloji girişimleri, sivil toplum örgütleri gibi), bu aktörlerin şehir planlama süreçlerindeki rolünü ve birbirleriyle oluşturdukları ağ yapılarını kavramsal olarak irdeleyecek. Planlama süreçlerinde artan katılımcılık ve çok paydaşlılık trendine işaret eden bu çalışma, kolokyum teması olan “Değişimin Eşiğinde” ile de doğrudan örtüşüyor. Yeni Nesil Şehircilik Derneği olarak, sunum aracılığıyla şehircilik tartışmalarına güncel bir bakış kazandırmayı hedefliyoruz.
Bunun yanında dernek üyelerimiz kolokyum boyunca etkinlik alanında aktif olarak bulunacak. Bu tip büyük etkinliklerde bir araya gelmek, bilgimizi güncellemek böylece şehircilik alanındaki paydaşlarla işbirliğini geliştirmek için çok kıymetli bir fırsat sunuyor.
Kolokyumun Şehircilik İçin Önemi
Dünya Şehircilik Günü Kolokyumu, şehircilikle ilgili tüm paydaşlar için bir beyin fırtınası ve ortak öğrenme zemini oluşturur. Bu büyük buluşmanın şehircilik için taşıdığı başlıca önemli noktaları şu şekilde sıralayabiliriz:
Mesleki Gelişim
Kolokyum, şehir plancıları için yeni bilgileri öğrenme ve ufuklarını genişletme platformudur. Akademisyenler son araştırma sonuçlarını sunarken, uygulamacı plancılar sahadaki deneyimlerini paylaşır. Böylece teorik bilgi ile pratik deneyim bir araya gelir ve iki düzlem birbirini besler.
Ağ Oluşturma (Networking)
Farklı şehirlerden ve kurumlardan gelen katılımcılar tanışıp iletişim ağlarını genişletir. Özellikle genç profesyoneller ve öğrenciler, sektörün deneyimli isimleriyle tanışma fırsatı bularak kariyer gelişimleri için değerli bağlantılar kurabilmektedir.
Politika ve Karar Alma Süreçlerine Katkı
Kolokyumda tartışılan konular ve öneriler, şehircilik politikalarını şekillendiren karar vericilere yol gösterici olabilmektedir. Birçok alanda, burada paylaşılan fikirler ışığında iyileştirme adımları atılabilmektedir. Nitekim geçmişte bazı kolokyumlarda dile getirilen yaklaşımlar, sonradan planlama süreçlerinde değişikliklere ilham kaynağı olmuştur.
Farkındalık Yaratma
Medya ve kamuoyu, kolokyum vesilesiyle şehircilik konularına odaklanma fırsatı bulur. Özellikle halka açık paneller ve yayınlar aracılığıyla kentleşme sorunları konusunda toplumda bilinç artışı sağlanır. Geniş kitleler, şehir planlamanın gündelik yaşamları üzerindeki etkisi hakkında bilgi edinmektedir. Ayrıca tartışmalara dahil olur.
Yeniliklerin Takibi
Gerek teknolojik yenilikler, gerek yeni planlama yaklaşımları kolokyum sayesinde meslek alanına tanıtılmaktadır. Örneğin, bir şehirde başarıyla uygulanan akıllı şehir projesi veya yenilikçi bir kentsel dönüşüm modeli burada paylaşıldığında, başka şehirler için de örnek teşkil edebilmektedir. Bu yolla, sektör genelinde süratle bilgi transferi ve kapasite artışı sağlanır.
Ev Sahibi Şehre Katkı
Böylesine büyük bir etkinlik, ev sahibi şehir olan kente de fayda sağlar. Kolokyum için başka şehirlerden gelen yüzlerce konuk, etkinlik süresince şehrin otellerini, lokantalarını ve diğer işletmelerini kullanarak yerel ekonomiye canlılık kazandırır. Ayrıca bu vesileyle Bursa gibi ev sahibi kentlerin kentsel projeleri ve sorunları ulusal gündeme taşınarak şehrin tanınırlığı artar.
Disiplinlerarası Diyalog
Kolokyum, farklı disiplinlerden uzmanları da bir araya getirir. Yalnızca şehir plancıları değil, mimarlar, peyzaj mimarları, şehir coğrafyacıları, sosyologlar ve çevre mühendisleri gibi farklı alanlardan katılımcılar da bu etkinliğe katkı sunar. Böylece kentsel sorunlar birçok farklı bakış açısından değerlendirilmektedir. Ayrıca daha bütüncül çözümler gelişme imkânı bulur.
Sonuçta, Dünya Şehircilik Günü Kolokyumu yalnızca akademik bir toplantı değidir. Aynı zamanda şehirlerin geleceğini şekillendiren ortak bir akıl platformudur. Burada üretilen bilgi, tartışılan fikirler ve kurulan işbirlikleri, şehirlerimizi daha yaşanabilir, sürdürülebilir ve dirençli kılmak için bizlere yol gösterir.
Sonuç
Dünya Şehircilik Günü Kolokyumu, kırk yıldan uzun süredir Türkiye şehircilik gündeminde yer alan bir etkinlik olmuştur. 49. Dünya Şehircilik Günü Kolokyumu da Dünya Şehircilik Günü ruhunu Bursa’da yaşatmaya hazırlanıyor. “Değişimin Eşiğinde” temasıyla günümüz şehirlerinin karşı karşıya olduğu kritik eşikler masaya yatırılacak. Çağın ihtiyaçlarına uygun çözümler ve stratejiler aranacak. Yeni Nesil Şehircilik Derneği olarak bizler de bu ortak akıl platformunun parçası olmaktan mutluluk duyuyoruz. Şehirlerimizin geleceğine dair söylenecek sözlere katkı vermeyi sürdürüyoruz.
Önümüzdeki yıl, yarım asrı devirecek olan 50. Dünya Şehircilik Günü Kolokyumu ile bu gelenek taçlanacak ve şehircilik camiası bir kez daha bir araya gelecektir. Unutmayalım, şehirler biz planlamacılardan yeni nesil fikirler ve yenilikçi yaklaşımlar bekliyor. Dünya Şehircilik Günü Kolokyumu gibi etkinlikler, bu beklentilere yanıt vermek için en uygun zeminlerdir. Dünya Şehircilik Günü Kolokyumu geleneğini sürdürerek, her yıl şehircilik pratiğinde bir adım daha ileri gitmek mümkün olacaktır.
Diğer yazılarımızı okumak için blog bölümümüze göz atmayı unutmayın.
Sıkça Sorulan Sorular
Kolokyum, bilimsel veya fikri bir konunun uzmanlar ve ilgililer tarafından tartışıldığı toplantı türüdür. Şehircilik kolokyumu ise şehir planlama konularında düzenlenen, sunumlar ve tartışmalar içeren, genellikle birkaç gün süren etkinlikleri tanımlar.
Şehir kolokyumu, şehir planlama ve kentsel gelişime dair gündemdeki meselelerin tartışıldığı, şehir plancıları ve ilgili paydaşların bir araya geldiği toplantıdır. Her yıl 8 Kasım Dünya Şehircilik Günü kapsamında düzenlenen bu kolokyumlar, şehircilik alanındaki en önemli etkinliklerden biridir.
Bu yıl Dünya Şehircilik Günü Kolokyumu, 6-7-8 Kasım 2025 tarihlerinde gerçekleşecek. Ana gün olan 8 Kasım’ı da içeren bu üç gün boyunca kolokyum oturumları düzenlenecek.
49. Dünya Şehircilik Günü Kolokyumu’na Bursa şehri ev sahipliği yapacak. Etkinlik, Bursa’da Merinos Atatürk Kongre ve Kültür Merkezi’nde düzenlenecek.
2025 yılındaki kolokyumun teması “Değişimin Eşiğinde” olarak belirlenmiştir. Bu tema, şehirlerin iklim değişikliği ve dijital dönüşüm gibi büyük değişimlerin eşiğinde olduğunu ifade etmektedir.
Dünya Şehircilik Günü her yıl 8 Kasım tarihinde kutlanır. Bu tarih 1949’dan beri dünya çapında şehir planlamanın önemi konusunda farkındalık yaratmak amacıyla seçilmiştir.
Kolokyuma genellikle şehir plancıları, kentsel tasarım ve bölge planlama uzmanları, akademisyenler, ilgili kamu kurumu yöneticileri, yerel yöneticiler, öğrenciler ve şehircilikle ilgilenen tüm paydaşlar katılabilir. Etkinlikler genellikle herkese açık olup bazı oturumlar kayıt yaptırarak izlenebilir.
TMMOB Şehir Plancıları Odası tarafından düzenlenen Dünya Şehircilik Günü kolokyumları genellikle ücretsiz ve herkese açıktır. Katılım için çoğunlukla önceden kayıt yaptırmak yeterli olmaktadır. Bu sayede öğrenciler dahil ilgi duyan herkes kolokyum oturumlarını izleyebilir.